Eşdeğerlik ve gider karşılaştırmaları: faydalar

Projenin tesisi, bakımı ve işletilmesi sonucunda elde edilen, gereksinimleri ve istekleri karşılayan mal ve hizmetlere “fayda” denir. Faydalar ölçülebilen ve ölçülemeyen faydalar olarak iki gurupta toplanabilir.
Ölçülebilen faydalar, projeden doğan ve para birimleriyle elde edilebilen faydalardır. Üretilen enerji, sulamayla artan ürün değeri v.b.
Ölçülemeyen faydalar ise, projeden doğan ve para birimleriyle ifade edilemeyen faydalardır. Örneğin bir okulun inşa edilmiş olması her ne kadar parasal bir kazanç sağlamıyorsa da çocukların eğitimine katkısı yönünden faydası göz önüne alınır. Aynı şekilde bir kavşakta inşa edilen yeraltı geçidinin faydası, trafik kazalarını kısmen önlemesi yönüyle ele alınır. Bunlar ölçülemeyen ve hesaplanamayan fayda değerleridir.

Ölçülebilen faydalar da kendi içinde iki ayrı gurup olarak ele alınabilir:

  • Direkt (doğrudan) faydalar
  • Endirekt (dolaylı) faydalar

Direkt faydalar; projeden doğrudan doğruya elde edilir. Sulama projesinde, sulamadan önceki ürün değeriyle sulamadan sonra beklenen ürün değeri arasındaki fark bir direkt faydadır.

Endirekt faydalar: direkt faydaların yeniden işlenmesiyle elde edilir. Yine bir sulama projesinde artık ürünün taşınma zorluğundan dolayı ulaştırma sektöründe elde edilen fayda bir endirekt faydadır. Proje faydalarının hesabı için ekonomik etütler yapılır. Bunun için de tüm etkenleri doğru değerlendirmek gerekir.